Rozwody

19/11/2026

Pozew o rozwód – jak napisać, ile kosztuje i gdzie go złożyć

Pozew o rozwód składa się do sądu okręgowego wskazanego w art. 41 Kodeksu postępowania cywilnego. Zawiera dane stron, żądanie rozwodu, opis rozkładu pożycia i wnioski dotyczące dzieci. Opłata sądowa wynosi 600 zł. Poniżej opisuję po kolei elementy pozwu, koszty, załączniki i sposób wyboru sądu. Jeżeli wolą Państwo omówić konkretną sytuację, jako adwokat rozwodowy w Gdyni zapraszam na konsultację.

12 minut

Pozew o rozwód – jak napisać, ile kosztuje i gdzie go złożyć

Co powinien zawierać pozew o rozwód

Pozew to pismo procesowe, więc musi spełniać ogólne wymogi z art. 126 KPC i szczególne wymogi pozwu z art. 187 KPC. W sprawie o rozwód treść żądania wynika z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Każdy z małżonków może żądać rozwodu, jeżeli nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia (art. 56 § 1 KRO).

Wiele osób szuka w internecie gotowego wzoru. Wzór pozwu o rozwód pokazuje układ pisma, ale nie podpowie, jakie wnioski złożyć w konkretnej rodzinie. Dlatego zamiast wzoru opisuję, z czego pozew się składa i na co zwrócić uwagę w każdej części.

Układ pozwu krok po kroku

Zamiast gotowego wzoru warto znać kolejność części, z których składa się pozew o rozwód. Sąd czyta go od góry do dołu, więc przejrzysty układ ułatwia ocenę sprawy już na starcie.Dane stron i żądanie rozwodu

Na początku pozwu wskazuje się:

  • sąd, do którego pozew jest kierowany (sąd okręgowy, o czym niżej);
  • powoda i pozwanego, czyli oboje małżonków, z adresami zamieszkania;
  • rodzaj pisma: „Pozew o rozwód”;
  • żądanie, czyli wniosek o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, wraz z żądaniem dotyczącym winy;
  • podpis i listę załączników (art. 126 § 1 KPC).

Pozew musi też zawierać

  1. Nagłówek: miejscowość i data, oznaczenie sądu okręgowego i wydziału rodzinnego, dane powoda i pozwanego z adresami oraz numerem PESEL powoda.
  2. Tytuł pisma: „Pozew o rozwód”.
  3. Żądania: rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, stanowisko co do winy, wnioski dotyczące władzy rodzicielskiej, kontaktów i alimentów na dzieci, ewentualnie wniosek o sposób korzystania ze wspólnego mieszkania lub o podział majątku.
  4. Wnioski dowodowe: świadkowie, dokumenty, inne dowody, na które powołuje się powód.
  5. Informacja o mediacji: czy strony podjęły próbę mediacji, a jeśli nie, dlaczego.
  6. Uzasadnienie: opis faktów, czyli od kiedy i z jakich powodów doszło do rozkładu pożycia oraz jaka jest sytuacja dzieci.
  7. Podpis i lista załączników.

Taki układ odpowiada wymogom art. 126 i art. 187 KPC. W sprawie z dziećmi lub sporem o winę każda z tych części wymaga przemyślenia, bo od wniosków zależy, czym sąd będzie się zajmował.

 informację, czy małżonkowie próbowali mediacji albo innego pozasądowego rozwiązania sporu, a jeżeli nie, wyjaśnienie dlaczego (art. 187 § 1 pkt 3 KPC). To wymóg, o którym łatwo zapomnieć przy pisaniu pozwu samodzielnie.

Okoliczności rozkładu pożycia

W uzasadnieniu opisuje się fakty: od kiedy małżonkowie nie prowadzą wspólnego życia, czy nadal mieszkają razem i co doprowadziło do rozpadu małżeństwa. Opis powinien być rzeczowy i oparty na dowodach, na przykład dokumentach, korespondencji czy zeznaniach świadków.

W tej części decyduje się też kwestia winy. Sąd orzeka, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia, chyba że oboje zgodnie zażądają, żeby tego nie robił (art. 57 KRO). Konsekwencje obu wariantów opisałem w artykule o rozwodzie z orzeczeniem o winie. Częstym pytaniem jest też to, czy ma znaczenie, kto pierwszy składa pozew o rozwód.

Wnioski dotyczące dzieci i majątku

Jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, sąd w wyroku rozwodowym rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach z dzieckiem i o tym, w jakiej wysokości każdy z rodziców ponosi koszty jego utrzymania (art. 58 § 1 KRO). Dlatego w pozwie składa się wnioski w tych sprawach. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie rodziców o wykonywaniu władzy rodzicielskiej i kontaktach, jeżeli jest zgodne z dobrem dziecka. Więcej o tym, jak sąd ustala alimenty, piszę na osobnej stronie.

W pozwie można też wnieść o podział majątku wspólnego. Sąd dokona go w wyroku rozwodowym tylko wtedy, gdy nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu (art. 58 § 3 KRO). Jeżeli sąd podzieli majątek, pobiera dodatkową opłatę: 1000 zł albo 300 zł przy zgodnym projekcie podziału (art. 26 ust. 2 i art. 38 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

Rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli ucierpiałoby na nim dobro wspólnych małoletnich dzieci, albo gdy żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, a drugi się nie zgadza (art. 56 § 2 i 3 KRO). Te przesłanki warto ocenić jeszcze przed złożeniem pozwu.

Gdzie złożyć pozew o rozwód – sąd właściwy

Sprawy o rozwód w pierwszej instancji rozpoznają sądy okręgowe, bo dotyczą praw niemajątkowych (art. 17 pkt 1 KPC). Pozwu o rozwód nie składa się więc do sądu rejonowego, nawet jeśli to on jest najbliżej.

Sąd okręgowy i właściwość miejscowa

To, który sąd okręgowy jest właściwy, wynika z art. 41 KPC. Kolejność jest następująca:

  1. Sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich nadal tam mieszka lub przebywa.
  2. Jeżeli nikt tam już nie mieszka, sąd miejsca zamieszkania pozwanego.
  3. Jeżeli i tej podstawy nie ma, sąd miejsca zamieszkania powoda.

Ta właściwość jest wyłączna, więc małżonkowie nie mogą wybrać innego sądu. Pozew rozwodowy z Gdyni trafia co do zasady do Sądu Okręgowego w Gdańsku, który obejmuje obszar sądów rejonowych w Gdyni, Sopocie i Gdańsku (rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości, Dz.U. 2026 poz. 492).

Pozew można złożyć w biurze podawczym sądu albo wysłać pocztą. Do pozwu dołącza się jego odpis dla drugiego małżonka (art. 128 § 1 KPC).

Rozwód z elementem zagranicznym

Gdy jeden z małżonków mieszka za granicą albo małżonkowie mają różne obywatelstwa, najpierw trzeba ustalić, czy sprawa należy do sądów polskich. Kodeks postępowania cywilnego przewiduje tu kilka podstaw, między innymi ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków w Polsce, jeżeli jedno z nich nadal tu mieszka (art. 1103¹ § 1 KPC). W sprawach z państwami Unii Europejskiej zastosowanie mają też przepisy unijne. Prowadzę sprawy z elementem zagranicznym i taką sytuację zawsze oceniam indywidualnie, zanim pozew zostanie złożony.

Ile kosztuje pozew o rozwód

Opłata sądowa

Opłata od pozwu o rozwód jest stała i wynosi 600 zł (art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Nie zależy od wartości majątku ani od tego, czy małżonkowie mają dzieci.

Jeżeli sąd orzeknie rozwód na zgodny wniosek stron bez orzekania o winie, po uprawomocnieniu się wyroku zwraca powodowi połowę opłaty, czyli 300 zł (art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b tej ustawy). Osoba, której nie stać na opłatę, może złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych razem z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Bez opłaty albo takiego wniosku przewodniczący wezwie do uzupełnienia braku w terminie tygodnia, a po jego upływie zwróci pozew (art. 130 § 1 i 2 KPC).

‍

Pozycja Kwota Podstawa
Opłata od pozwu o rozwód 600 zł art. 26 ust. 1 pkt 1 u.k.s.c.
Zwrot przy rozwodzie bez orzekania o winie na zgodny wniosek 300 zł art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.s.c.
Podział majątku w wyroku rozwodowym 1000 zł albo 300 zł przy zgodnym projekcie art. 26 ust. 2 i art. 38 u.k.s.c.

‍

Koszty pełnomocnika i dodatkowe

Przepisy nie wymagają, żeby pozew o rozwód sporządził adwokat. Obowiązkowe zastępstwo przez adwokata lub radcę prawnego dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym (art. 87¹ § 1 KPC). Rozwód z adwokatem ma jednak znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy spór dotyczy winy, dzieci albo majątku. Wynagrodzenie zależy od stopnia skomplikowania sprawy i zakresu czynności. Zakres pomocy i wynagrodzenie omawiam przed rozpoczęciem współpracy.

Do kosztów mogą dojść wydatki na opinie biegłych, na przykład w sprawach o kontakty z dzieckiem. Ich wysokość zależy od zakresu opinii.

Załączniki do pozwu o rozwód

Do pozwu dołącza się dokumenty wymienione w jego treści (art. 126 § 1¹ KPC). W sprawie o rozwód zwykle są to:

  • dowód uiszczenia opłaty 600 zł albo wniosek o zwolnienie od kosztów z oświadczeniem;
  • odpis pozwu i załączników dla drugiego małżonka;
  • odpis skrócony aktu małżeństwa;
  • odpisy skrócone aktów urodzenia wspólnych małoletnich dzieci;
  • dokumenty o dochodach i kosztach utrzymania dzieci, jeżeli pozew obejmuje alimenty;
  • inne dowody na okoliczności opisane w uzasadnieniu, na przykład korespondencja.

Nie w każdej sprawie potrzebne będą wszystkie dokumenty. Zakres zależy od żądań, które pozew ma objąć.

Najczęstsze błędy w pozwie o rozwód

Pozew pisany samodzielnie często ma te same braki. Większość z nich nie przekreśla sprawy, ale może ją wydłużyć albo utrudnić.

  • Pozew w niewłaściwym sądzie. Sprawy o rozwód należą do sądów okręgowych, a właściwość miejscowa wynika z art. 41 KPC. Sąd bada swoją właściwość z urzędu (art. 200 § 1¹ KPC), więc pozew złożony w niewłaściwym sądzie trafi do innego sądu, a to wydłuża sprawę.
  • Brak opłaty albo wniosku o zwolnienie. Przewodniczący wezwie do uzupełnienia w terminie tygodnia, a po jego upływie zwróci pozew (art. 130 KPC).
  • Brak informacji o mediacji. Art. 187 § 1 pkt 3 KPC wymaga wskazania, czy strony próbowały mediacji, a jeżeli nie, dlaczego.
  • Pominięte wnioski dotyczące dzieci. Sąd i tak rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach i alimentach (art. 58 § 1 KRO), ale bez wniosków powoda trudniej przedstawić jego stanowisko.
  • Uzasadnienie złożone z ocen zamiast faktów. Sąd ustala rozkład pożycia na podstawie faktów i dowodów. Emocjonalny opis bez dat i konkretów niewiele wnosi.
  • Brak odpisu dla drugiego małżonka. Do pozwu dołącza się odpis pisma i załączników (art. 128 § 1 KPC).

Przed złożeniem pozwu warto sprawdzić te punkty jeszcze raz albo omówić je na konsultacji.

Sprawdzanie pozwu rozwodowego przed złożeniem w sądzie

Czy warto skorzystać z mediacji przed pozwem

Mediacja przed złożeniem pozwu nie jest obowiązkowa, ale pozew musi zawierać informację o próbie mediacji albo wyjaśnienie, dlaczego jej nie podjęto (art. 187 § 1 pkt 3 KPC). Sąd może też skierować małżonków do mediacji już w trakcie sprawy, jeżeli widzi szanse na utrzymanie małżeństwa. Przedmiotem mediacji może być wtedy również pojednanie (art. 436 KPC).

Mediacja przydaje się zwłaszcza wtedy, gdy małżonkowie chcą sami ustalić zasady opieki nad dziećmi i kontaktów. Jako stały mediator sądowy przy Sądzie Okręgowym w Gdańsku znam ten proces także od strony mediatora. Więcej o tym, jak wygląda mediacja.

Najczęstsze pytania o pozew o rozwód

Czy pozew o rozwód można napisać samodzielnie?

Tak. Przepisy nie wymagają, żeby pozew sporządził adwokat lub radca prawny, bo obowiązkowe zastępstwo dotyczy tylko postępowania przed Sądem Najwyższym (art. 87¹ § 1 KPC). Pozew musi jednak spełniać wymogi formalne, a braki mogą wydłużyć sprawę.

Czy trzeba podawać winę w pozwie?

W pozwie trzeba zająć stanowisko w sprawie winy: żądać orzeczenia o winie albo wnieść, by sąd jej nie orzekał. Sąd zaniecha orzekania o winie tylko na zgodne żądanie obojga małżonków (art. 57 § 2 KRO). Wtedy po uprawomocnieniu się wyroku powód odzyskuje połowę opłaty, czyli 300 zł.

Gdzie złożyć pozew, gdy małżonkowie mieszkają w różnych miastach?

Decyduje art. 41 KPC. Najpierw właściwy jest sąd okręgowy ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania, jeżeli choć jedno z małżonków nadal tam mieszka. Jeżeli nie, sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a w braku tej podstawy sąd miejsca zamieszkania powoda.

Czy można cofnąć pozew o rozwód?

Tak. Bez zgody pozwanego pozew można cofnąć do rozpoczęcia rozprawy, a później potrzebna jest jego zgoda (art. 203 § 1 KPC). Jeżeli pozew zostanie cofnięty przed wysłaniem jego odpisu drugiemu małżonkowi, sąd zwraca opłatę, a przed rozpoczęciem posiedzenia jej połowę, w obu przypadkach pomniejszoną o opłatę minimalną. Przy cofnięciu pozwu z powodu pojednania się małżonków sąd zwraca całą opłatę (art. 79 u.k.s.c.).

Co dzieje się po złożeniu pozwu?

Przewodniczący sprawdza, czy pozew spełnia wymogi formalne i czy uiszczono opłatę. Jeżeli czegoś brakuje, wzywa do uzupełnienia w terminie tygodnia (art. 130 § 1 KPC). Następnie sąd doręcza odpis pozwu drugiemu małżonkowi i wyznacza dalsze czynności w sprawie.

Podsumowanie

Dobrze przygotowany pozew zawiera dane stron, żądanie rozwodu, stanowisko co do winy, wnioski dotyczące dzieci, informację o próbie mediacji i właściwe załączniki. Opłata wynosi 600 zł, a pozew trafia do sądu okręgowego wskazanego w art. 41 KPC. Jeżeli sprawa o rozwód dotyczy dzieci, majątku albo elementu zagranicznego, warto omówić ją przed złożeniem pozwu.

‍

Planują Państwo złożyć pozew o rozwód?
Jako adwokat rozwodowy w Gdyni pomagam przygotować pozew i prowadzę sprawę przed sądem. Zapraszam na konsultację w kancelarii przy ul. Ignacego Krasickiego 11/4, telefonicznie, przez WhatsApp albo Google Meet.

‍

Wszystkie artykuły